AB, Covid-19 aşılarında fikri mülkiyet istisnasına olumlu bakıyor

AB, Covid-19 aşılarında fikri mülkiyet istisnasına olumlu bakıyor

Mayıs 6, 2021 0 Yazar: farukkscu

AB’den Covid-19 aşılarında fikri mülkiyet açıklaması!

Salgının sona ermesini hızlandırmak amacıyla Covid-19 aşılarında fikri mülkiyetinin kaldırılması aşıların arkasındaki teknolojiyi paylaşmak anlamına geliyor.

Aşıların fikri mülkiyetinin kaldırılmasına ilişkin argüman Dünya Ticaret Örgütü’nün genel direktörü Nijeryalı Ngozi Okonjo Iweala başkanlığında dün görüşüldü.

Ardından ABD’nin Covid-19 aşıları için fikri mülkiyet haklarından feragat edilmesini desteklediğine ilişkin açıklama geldi. Bu kapsamda fikri mülkiyet haklarının kaldırılmasına yönelik ABD teklifinin AB üyesi ülkelerle de konuşulacağı bildirildi.

Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen kesin bir taahhütte bulunmayarak tartışmaya açık olduklarını söyledi.

COVİD-19 AŞILARINDA FİKRİ MÜLKİYET NE ANLAMA GELİYOR?

Covid-19 aşılarının fikri mülkiyet haklarının kaldırılması patent, telif hakları ve birtakım korumaların askıya alınması ve bu kuralların özellikle salgının ilk yıllarında feragat edilmesi anlamına geliyor.

Tartışmanın ana hattı özellikle gelişmiş ve gelişmemiş ülkelerde aşı dağıtımı arasındaki uçurumun açılmasıyla gündem maddesi haline geldi.

Bazı ülkelerin salgınla mücadelede aşı diplomasisi ve aşı dağıtımına ilişkin ticari prosedürleri gerçekleştiremediği görüldü. Bu kapsamda teklif, acil durumlarda ve tedarik kıtlığı sırasında fikri mülkiyet hakların kaldırılmasını destekleyerek bunun aşıların üretimini ve dağıtımını kolaylaştıracağına ve daha adil yapacağına inanıyor.

Tartışmanın diğer hattında patent haklarının kaldırılmasının iyi bir fikir olmadığını düşünenler var. Fikri mülkiyetin kaldırılması aynı zamanda aşı üreticileri arasındaki rekabet unsurunun da kaldırılması demek oluyor. Bu fikri desteklemeyenler kararın aşı üreticilerine zarar vereceği, aşı konusunda inovasyon ve bilimsel gelişmeleri sekteye uğratacağını düşünüyor.

TARAFLAR NE DİYOR?

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, bu tür feragatların kullanılması için pandemiden daha iyi bir zaman olmadığını ifade ederek ABD’nin desteği karşısında sevindiğini belirtmişti.

ABD Ticaret Temsilcisi Katherine Tai, yeni politikalarını duyururken “Sıra dışı dönemlerde sıra dışı adımların atılması gerekir” ifadelerini kullanarak karara destek verdiğini açıkladı.

Tüm bu tartışmalar özellikle ‘‘Fikri mülkiyet istisnası’’ kapsamında görüşülüyor. Covid-19 aşılarının patent haklarından feragat edilmesi belli başlı istisnalarla gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Özellikle bir süredir Hindistan’da yaşanan Covid-19 krizi sonrası ve Afrika ülkelerindeki aşı tedariğinde yaşanan sorunlar tartışmayı ana gündem maddesi haline getirdi.